فرابورس

با گذشت ۴ دهه از آغاز فعالیت بورس تهران، این روزها مقدماتتشکیل بازار جدیدی مهیا شده که با بازار رسمی معاملات سهام تفاوت دارد و فعالانبازار نام آن را فرا بورس یا بازار خارج از بورس گذاشته اند.

جذابیت معاملات سهام در قرن جدید تا آنجا پیش رفت که در طول ۱۰۰سال اخیر بازارهای مختلف و متنوعی در دنیا پدید آمد ، یکی از این بازار ها بازارفرا بورس یا بازارخارج از بورس است.بازارهای خارج از بورس که از ابتدای قرن بیستمدر دنیا راه اندازی شده اندهم اکنون ابعاد گسترده ای پیدا کرده اند و در کناربسیاری از بورس های معتبر دنیا در حا ل فعالیت اند.

فرا بورس ها در اکثر کشورهای دنیا، برخلاف ایران، بازارهایکاملا شناخته شده ای هستند و چون خرید و فروش و پذیرش سهام در این بازار ها بهراحتی امکان پذیر است در بسیاری ازمواردحتی از بورس ها نیز پرطرفدارترهستند .

این بازاربه برخی از شرکت ها که شرایط ورود به بورس را ندارندامکان مبادله سهام را می دهد .تمام بورس های دنیا استاندارد هایی را برای پذیرششرکت ها وضع می کنند که ممکن است برخی از شرکت ها نتوانند این استانداردها را بهدست آورند به همین دلیل سهام آنها در محلی خارج از بازار رسمی بورس به نام فرا بورسمعامله می شود. نام این بازار در ایران از معادل انگلیسی (Over The Counter)گرفتهشده است. به همین دلیل به این بازار اختصاراً (OTC) نیز گفته می شود.

کمتر از یک دهه است که فعالان و مسئولان بورس تهران ایده راهاندازی بازاری مشابه آنچه در کشور های پیشرفته در جریان است را در سر می پروراننداما مقدمات تاسیس چنین بازاری تا قبل از تصویب قانون جدید بازار اوراق بهادار درآذر ماه ۱۳۸۴ فراهم نشد.

پس از تصویب قانون جدید درسال ۸۴ مسئولان بورس تهران موظف شدندتا هرچه سریع تر نسبت به تأسیس چنین بازاری اقدام کنند اما راه اندازی اینبازارمانند بسیاری از طرح های دیگر به زودی فراهم نشد و پس از کش و قوس های فراواننهایتا مقدمات تاسیس اولین بازار خارج از بورس ایران ابتدای سال جاری مهیا شد.

هرچند تاسیس چنین بازاری می توانست زود تراز موعد کنونی مهیاشود اما بروز پاره ای اختلافات، روند اجرایی چنین بازاری را با تاخیر مواجه کرد.

شرکت بورس اوراق بهادار در اواخر سال ۸۵ طرحی را برای تصویب بهشورای بورس برد که براساس آن یک بازار خارج از بورس به شکل سهامی خاص تشکیل شودامااین طرح با مخالفت شورا روبه رو شد و رأی نیاورد.

استدلال شورا براین بود که این بازار باید به صورت یک شرکتسهامی عام تشکیل شود تا از انحصار در بازار جلوگیری شود.

این در حالی بود که در دستورالعمل تشکیل و فعالیت بازار خارج ازبورس، هیچ اشاره ای به اینکه این بازار باید سهامی عام باشد یا خاص نشده بود. بههمین دلیل به دنبال مخالفت شورای بورس با چنین طرحی، شرکت بورس اوراق بهادار باانتشار اطلاعیه ای و ذکر دلایل خود، تشکیل چنین بازاری را به صرفه ندانست و از راهاندازی آن صرف نظر کرد.اما یک هفته پس از اعلام این مواضع، مسئولان شرکت بورسدوباره اعلام کردند که تشکیل بازار خارج از بورس همچنان در دستور کار شورای بورساست. سرانجام پس از فراز و نشیب های زیاد، شورای بورس در ۲۱ اسفندماه سال گذشتهمجوز نهایی تشکیل اولین بازار فرا بورس ایران را صادر کرد.براساس مصوبه شورای بورس۲۰درصد سهام این بازار به شرکت بورس، ۶۰درصد به نهادهای مالی متقاضی و ۲۰درصد نیزبه سهامداران خرداختصاص یافت که باید از طریق پذیره نویسی عمومی به مردم واگذارشود.

به دنبال صدور مجوز نهایی بازار خارج از بورس، شرکت بورس اوراقبهادار در فروردین ماه امسال رسما از نهادهای فعال بازار سرمایه شامل بانک ها،هلدینگ ها و نهادهای مالی دعوت کرد تا برای تاسیس بازار خارج از بورس و عضویت درهیات مؤسسان این شرکت مشارکت کنند.

به این ترتیب پس از اعلام فرا خوان و طی مراحل قانونی سهام شرکتفرابورس(OTC) ازابتدای تابستان به روش پذیره نویسی به مردم فروخته خواهد شد و اینشرکت حد اکثر تا پایان همین فصل فعالیت خود را آغاز خواهد کرد و معاملات سهام عملادر بخش دیگری خارج از قواعد بورس تهران دنبال خواهد شد.

بازارهای موازی

اما در حالی که مسئولان بورس تهران مدت ها در فرازو نشیب راهاندازی بازار فرا بورس بودند چند بازار خارج از بورس اعلام موجودیت کردند.

هرچند مسئولان سازمان بورس بلافاصله اعلام کردند هیچ مجوزی برایفعالیت چنین بازارهایی صادر نشده است اما ۳ بازار با عنوان های شبکه مبادلات

/ 8 نظر / 148 بازدید
امیرحسین

سلام آقای دکتر من دانشجو ترم 1 کارشناسی ارشد حسابداری هستم و سئوالات زیادی تو ذهنم ایجاد شده که می خواستم مزاحم شما بشم و از شما راهنمایی بگیرم حالا اگه لطف کنید و e mail شما ر داشته باشم خوشحال میشم باتشکر

دخترصحرا

سلام استاد.خوبین؟ایشالا همیشه سالم وسلامت باشین امسال می خوام ارشد امتحان بدم خدا کنه قبول بشم

امید

با تشکر در مورد بازار فارکی هم اگه میشه کاملا توضیح دهید. ممنون.

امید

با عرض معذرت اشتباه تایپی رخ داد منظورم بازار فارکس بود. ممنون.

محمد

دستتو ندردنکنه مشکل من حل شد خیلی عالی بود

نازیلا یارمحمدی

میخواستم بدونم طلای جهانی را در بازار بورس یا فرابورس اجازه معامله می دهند

محسن

باسلام از مطالبتون استفاده کردم وازشما به خاطر تلاشی که برای کمک به جامعه حسابداری می کنید تشکر می کنم

محسن

باسلام از مطالبتون استفاده کردم وازشما به خاطر تلاشی که برای کمک به جامعه حسابداری می کنید تشکر می کنم