finance


+ تئوری محدودیت ها

تئوری محدودیت های (TOC) یک فلسفه مدیریت سیستم هاست که توسط الیاهوم ، گلدرت ارائه شد . در کتاب وی ...


تئوری محدودیت ها (TOC)

 

2-3-1- تئوری محدودیت ها (TOC[1])

تئوری محدودیت های (TOC) یک فلسفه مدیریت سیستم هاست که توسط الیاهوم ، گلدرت ارائه شد . در کتاب وی تحت عنوانTHE Goal بیان شد که هدف موسسه ایجاد پول در حاضر و درآینده می باشد . یک شرکت اگر ایجاد پول نکند وجود ندارد و هر فعالیتی که ایجاد پول نکند به هدر رفتن زمان و منابع است(Goldratt,1990).

 

 

 TOC بواسطه 3 معیار اجرا می شود:

1-         توان عملیاتی

2-         هزینه های عملیاتی

3-         موجودی یا سرمایه گذاری

این روش توسط یک فیزیکدان اسرائیلی به نام الیاهوم گلدرت در انستیتوی وی در نیوهاون بعد از بازاریابی بسته های نرم افزاری زمانبندی که کارها توسط وی بر مبنای اصول محدودیت ها جدول بندی شده است ارائه شد . گلدرت این سیستم زمانبندی را به تقاضای دوستش که صاحب یک کارخانه بود طراحی کرد. سیستم او باعث 3 برابر شدن تولید شرکت شد. گلدرت جزئیات سیستم زمانبندی خود را فاش نکرد. شرکت ها برای کار با نرم افزاری که منطق آن را نمی دانستند ، با مشکل مواجه شدند . بنابر این او در سال 1986 کتابی منتشر کرد بنام هدف (The Goal) و در آن کتاب فلسفه سیستم خود را تشریح کرد(جزوه مهندسی صنایع ،1384).

در سیستم TOC فرض می شود که هر شرکتی از تعدادی زیر سیستم تشکیل شده است که اگر هر یک از این زیر سیستم ها به طور منحصر به فرد بهینه شود نهایتاً عملکرد کلی سیستم ممکن است نا امید کننده باشد زیرا تعامل زیر سیستم ها و اینکه چه محدودیت هایی در فرایند تولید وجود دارد ، در نظر گرفته نشده است . به عبارتی ، هدف در این سیستم بهینه کردن سیستم بطور کلی است حتی اگر عناصر غیر اساسی به طور بهینه کارا نباشد . بدین منظور شرکت باید ابتدا محدودیت ها را مشخص کند . این محدودیت ها می تواند شامل موارد زیر باشد:

1-         کیفیت تولید

2-         هزینه تولید

3-         اثر بخشی مهندسی تولید

4-         تهیه مواد

5-         برنامه ریزی و کنترل مواد

6-          بازار یابی

تاًثیر این محدودیت ها بر سود آوری شرکت ها و جریان نقدی  محتمل است . این چنین محدودیتی نظیر محدودیت سود آوری و جریان نقدی به عنوان پایه ای برای فلسفه مدیریتی TOCبکار می رود . TOC به یک سازمان به عنوان یک زنجیره متشکل از تعدادی ارتباط (منابع) می نگرد. عملکرد یک ارتباط در زنجیره  بطور زیادی بستگی به عملکرد دیگر ارتباطات دارد . یک سازمان باید در هماهنگی بین ارتباطات مختلف برای دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده موفق باشد ، هدف هر چه که می خواهد باشد . برای اینکه شرکت عملکردش را بهبود بخشد شرکت باید ضعیف ترین ارتباط را شناسایی کرده و آنرا کنترل نماید . با انجام این کار شرکت به این  سئوال بحرانی در مورد عملکرد جواب می دهد که :

چه چیز باید تغییر کند؟

منطقاً سازمان سپس باید به این سئوال جواب دهد که چرا باید آنها این محدودیت را تغییر دهد؟ و در نهایت چگونگی دلیل این تغییر را باید پاسخ دهد . این موضوع با بکار گیری یک فرایند 5 مرحله ای به شرح زیر انجام می شود :

1-         شناسایی محدودیت های سیستم

2-         تصمیم گیری در مورد چگونگی استخراج محدودیت ها

3-         تابع قراردادن تمامی تصمیمات در جهت بهینه سازی محدودیت

4-         مشخص کردن محدودیت های سیستم

5-         بعد از حذف محدودیت تکرار فرایند 5 مرحله ای

گلدرت در کتاب خود برای نکته تاًکید کرد که هدف هر سازمان کسب پول است. او سپس عنوان کرد که برای دستیابی به این هدف به معیارهایی برای نظارت عملکرد نیاز است. این معیارها در TOC بجای دنیای هزینه با دنیای توان عملیاتی جایگزین می شود که با 3 عنصر کلیدی زیر هدایت می شود:

1-   توان عملیاتی[2]: پولی که سیستم از فروشها ایجاد می کند .

2-موجودی[3] : مقدار پولی که سیستم در چیزهایی که قصد فروش آن را دارد شامل ماشین آلات دارایی ها و تجهیزات سرمایه گذاری می کند .

3- هزینه های عملیاتی: مقدار پولی که صرف تبدیل موجودی به توان عملیاتی می شود(خانی ، 1385).

                           با استفاده از این معیار ها در ترکیب با روش علمی حل مسئله TOC به مدیران برای تمرکز بر موضوعات بحرانی و دلایل ریشه ای حل مسائل اجازه می دهد .

2-3-2-  انواع محدودیت ها    :

                     محدودیت ها توانایی بهبود و توان عملیاتی را محدود می کنند. در TOC یک محدودیت می تواند شکل های متفاوتی داشته باشد. محدودیت می تواند محدودیت ظرفیت (گلوگاه یا فیزیکی) ، محدودیت بازار ،محدودیت سیاست ، محدودیت لجستیکی و یا محدودیت رفتاری باشد.

یک محدودیت ظرفیت به طور ساده موقعیتی است که تقاضای بازار برای یک تولید از مبلغ تولیدی که سیستم قادر به عرضه است ، تجاوز کند . معکوس محدودیت ظرفیت محدودیت  بازار است که به موجب آن یک سازمان توانا و تمایل بر فروش تولیدات ، بیشتر از آنچه که بازار مایل به خرید آن را دارد می باشد . شرکتی که سیاست بدون اضافه کاری دارد یک محدودیت سیاست دارد.آسانترین محدودیت برای تشریح محدودیت فیزیکی است (گلوگاه) محدودیت های فیزیکی منابع هستند همانند انسان یا ماشین ، که ظرفیت کمتر یا مساوی تقاضای مشخص شده آنهاست . TOC استدلال می کند که محدودیت های فیزیکی سرعت هر سیستم را کنترل می کنند . بنابراین هر ساعت پیشرفت در محدودیت فیزیکی یک ساعت پیشرفت در کل سیستم است. مدیر TOC باید از خود بپرسد که یک سرمایه گذاری انجام شده(Gurses,1999) :

1-         بر یک محدودیت نظارت کند

2-         توان عملیاتی را افزایش دهد

3-         هزینه موجودی را کاهش دهد .

4-         هزینه عملیاتی را کاهش دهد.

 

منبع :
پایان نامه کارشناسی ارشد حسابداری ذبیح اله خانی ، ارائه یک مدل شامل تئوری محدودیت ها و هزینه یابی بر مبنای فعالیت برای تصمیم گیری در مورد تولیدات ترکیبی  ، علوم و تحقیقات تهران تیر ٨۵ 


[1].theory of constraints

[2] - throughput

[3]Inventory(investment) -

نویسنده : ذبیح اله خانی ; ساعت ۱٢:٠٩ ‎ب.ظ ; یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۸
comment نظرات () لینک